حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان نخستین زنگ سال تحصیلی ۱۳۸۹ را به صدا در آورد و محرومیت پنج میلیون کودک از تحصیل در کشورش را غیرقابل قبول خواند.
آقای کرزی روز شنبه، ۱۵ حوت/اسفند، در مراسم آغاز سال آموزشی جدید گفت شماری از این کودکان به دلیل ناامنی و شماری دیگر به دلیل عدم دسترسی به مدرسه و یا فقر از رفتن به مدرسه بازمانده اند.
آقای کرزی گفت این تعداد کودکان ۴۲ درصد کل کودکانی را تشکیل میدهند که از لحاظ سنی باید به مدرسه بروند. او ابراز تاسف کرد که این رقم بسیار درشتی است.
رئیس جمهوری افغانستان تاکید کرد که محرومیت این تعداد کودکان از آموزش "به هیچ عنوان، به هیچ بهانهای و به هیچ دلیلی قابل قبول برای هیچ ملتی" نیست.
آقای کرزی گفت که دولت تلاش میکند زمینه آموزش را برای کودکانی که به دلیل دوری روستاهایشان از مدارس و یا فقر، از آموزش محروم شدهاند، هموار کند، اما از شورشیانی که مدارس را میبندند و به آتش میکشند، خواست که دست از این کار بردارند.
آقای کرزی گفت در برخی از مناطق مدرسه، کتاب و آموزگار هست، اما مادران به دلیل این که میترسند فرزندانشان در راه مکتب کشته و ربوده شوند و یا مدارس شان "به زور بسته شده"، آنان را به مکتب نمیفرستند.
بر اساس آمار رسمی، در حال حاضر ۴۲۲ مدرسه به دلیل ناامنی بسته است و ۲۰۰ هزار دانش آموز به همین دلیل از آموزش محروم شدهاند.
’پیشرفت چشمگیر’
هنوز پانزده درصد مدارس افغانستان از خیمه به عنوان اتاق درسی کار میگیرند
اما فاروق وردک، وزیر معارف (آموزش و پرورش) افغانستان در این مراسم گفت که آموزش و پرورش این کشور در هشت سال اخیر به "پیشرفتهای چشمگیری" دست یافته است.
بر اساس آماری که او ارائه کرد، در سال ۱۳۸۱ خورشیدی کمتر از یک میلیون دانشآموز در سه هزار مدرسه آموزش می دیدند. به گفته او، در کل این مدارس حدود ۲۰ هزار آموزگار مشغول تدریس بودند.
اما اکنون براساس آماری که آقای وردک ارائه کرد، حدود هفت میلیون دانش آموز در ۱۲ هزار مدرسه آموزش می بینند و در سال جدید تحصیلی یک میلیون دانش آموز دیگر به شمار آنان افزوده خواهند شد. او همچنین تعداد آموزگاران در این مدارس را ۱۷۵ هزار نفر اعلام کرد.
آقای وردک حضور ۳۷ درصد دانش آموز دختر و ۳۰ درصد آموزگار زن در مدارس و همچنین تهیه نصاب تعلیمی برنامه درسی جدید را از پیشرفتهای عمده در نظام آموزشی افغانستان خواند.
وزیر آموزش و پرورش افغانستان گفت که روند آمادهسازی و توزیع کتابهای درسی بر اساس برنامه جدید آموزشی در سال جدید تکمیل خواهد شد. به گفته او، از نزدیک به ۱۶۰۰ عنوان کتاب درسی، ۸۰۰ عنوان آن آماده شده و بقیه هم به زودی آماده خواهد شد.
این در حالی است که انتقادهای زیادی هم بر این کتابها وارد شده است. مشکلات قابل توجه محتوایی، غلط های چاپی، مشکلاتی در قطع، صفحه آرایی و کاغذ این کتابها، از مهمترین انتقادهای وارد شده به آنها است.
علاوه بر این، بسیاری از آموزگاران و مسئولان مدارس گفتهاند که کتابهایی که از سوی وزارت آموزش و پرورش فرستاده می شود، در بیشتر اوقات به موقع نمیرسد.
مشکلات
با وجود بهبود کتابهای درسی مدارسی، هنوز انتقادهای بر آنها وارد شده است
کمبود معلمان حرفهای و آموزش دیده از مشکلات اصلی آموزش و پرورش افغانستان است. بر آساس آمار رسمی، تنها ۷۵ هزار آموزگار آموزش دیده و حرفهای در مدارس استخدام شده اند و بقیه معلمان افراد غیرحرفهای هستند. هرچند مقامات گفتهاند تلاش جدی را به راه انداختهاند تا شمار آموزگاران حرفهای را بالا ببرند.
حقوق پایین معلمان هم از مسائلی است که تا حدودی باعث مشکلاتی در آموزش و پرورش شده است. در حال حاضر حقوق معلمان از ۳۵۰۰ تا ۱۲۰۰۰ افغانی است. به همین دلیل، بیشتر افرادی که تحصیلات دانشگاهی دارند، ترجیح میدهند در سازمانهای بین المللی و غیردولتی با حقوق بالاتری کار کنند.
هر چند وزارت معارف برنامه جدیدی را آغاز کرده که بر اساس آن حقوق معلمان افزایش خواهد یافت، اما این برنامه هنوز اجرایی نشده است.
کمبود اتاق های درسی و فضای آموزشی در مدارس، از دیگر مشکلات عمدهای است که به دلیل پرخرج بودن آن، هنوز دولت افغانستان قادر به حل آن نشده است.
فاروق وردک، وزیر معارف در این مراسم گفت که هنوز هم در ۱۵ درصد از مدارس افغانستان از خیمه(چادر) به عنوان اتاق درسی استفاده میشود.
آقای وردک از آموزگاران کشور خواست که با توجه به همه این مشکلات تلاشهای خود را برای بهبود آموزش و پرورش افزایش دهند، اما مشخص نکرد که آنان چه تلاشهایی را به راه اندازند.
